"Enter"a basıp içeriğe geçin

YAPAY KUTSALLIK

Toplumsal yaşamı şekillendiren unsurlardan biri de “kutsallarımızdır”. Türkçemize Arapçadaki “kuds” kelimesinden geçmiş olup anlam olarak da “temiz ve pak olma” demektir. Tabi “kutsiyeti” yani “kutsallığı” belirleyen unsurlar vardır.  

İslâm kültür ve medeniyetimizde “kutsal” kelimesi çok daha nitelikli ve özel bir mana taşımaktadır. İnancımız gereği Yüce Allâh’ın biz ve bizden önceki kullarına dünya ve ahiret huzuru için emrettiği İslâm dini, bu dini ümmetlerine tebliğ eden peygamberler, melekler, vahyedilen ayetler, cennet, ibadet yerleri ve peygamberlerin bildirdikleri ve daha sayılacak birçok unsur/nokta/şeyler kutsal kabul edilmektedir. Her ne kadar dünya ve Avrupa felsefe tarihinde “kutsal” kelimesi ve “kutsal kabul edilenler” tartışılsa bile, biz İslâm dünyası mensupları arasında ortada net olarak bulunan şeyler üzerine tartışmak ya da reddetmek “gerçekler karşısında başları kuma gömmek” diye kabul edilir. Tabii ki konu çok derin. Birkaç cümle ile geçiştirecek şey olmadığını biliyoruz. Ama asıl konumuza girizgâh için bu kadarla yetinmek istiyoruz.

Ülke olarak son zamanlardaki hareketliliğimiz hemen hemen herkesin dikkatini çekmiştir. Bulunduğumuz yerden, konumlanmamızdan tutun da bilgi/ilgi/sosyalleşme/kültürlü olma/sağlam psikolojiye sahip olma özelliğimize varıncaya kadar her şeyimiz (niteliklerimiz) “kutsallığı/kutsallıkları” kavramamızda önemli bir etkiye sahiptir. Yalnız rayından çıkmış tren gibi, freni boşalmış kamyon gibi, hakimiyeti kaybedilmiş otomobil gibi bir durumun gerçekliği de karşımızda ayan beyan durmaktadır. Ne mi demek istiyorum? Demek istiyorum ki; nefsi, şehevi ve şeytani şeylerin etkisiyle birçok insanın kendi elleriyle oluşturdukları “yapay kutsallık” içerisinde kaybolma yolunda akıntıya kapılıp şelaleye doğru giden kimsenin durumu gibidir. Hem kendisine hem de kendiyle birlikte etki alanındaki herkes ve her şeye değip olumsuz etkilemektedir.

Aklı tek otorite olarak kabul eden yirmi birinci yüzyıl insanlarının “yapay kutsal” olarak belirlediği şeyler nelerdir hiç düşündük mü? Aslında her gün neredeyse karşılaşmamız mümkün şeyler olarak belirlenen “yapay kutsallar”, maalesef her kesimden insanı çok kötü etkilemektedir. Öyle ki zehirli sarmaşık misali hızla hayatın tüm alanlarını sarmaktadır.

* Aklın tek otoriteliği,

* Teknolojiye teslimiyet,

* Siyasi söylem ve figürlerin iç boşluğu,

* “Sözde” iyi niyetlerle koltuklar için savaşılması,

* Hayatı sadece madde planında algılayıp öyle yaşanması,

*Ben bilirim” felsefi tabanlı yaşam tercihleri,

* Menfaat uğruna yapılacak tüm şeylerin mübah sayılması,

* Zevkin ve tatminkârlığın dokunulmazlığı,

* Kamplaştırıcı tahammülsüzlük,

* Kraldan çok kralcı olunması,

* “Benden olmayanların” kabul edilmemesini ispat edecek davranışları,

* Firavunvari kibir,

* Karunvari mal sevgisi,

* Nemrutvari kin ve düşmanlığı,

* Lut kavmi gibi şehveti,

* Umursamazlığı,

* Büyüklere saygısızlığı,

İnanın o kadar çok şey sayarız ki siz de şaşırırsınız. Yaklaşık otuz beş yıl önce kaldığım öğrenci yurt odamda şu söz asılıydı: “Hak ile meşgul olmayanı batıl istila eder.” Bu söz hiç aklımdan çıkmamıştır. Elimden geldiği kadarıyla da buna dikkat ederim. Çünkü hak olan şeylere dikkat etmeden yaşamın sonunda batılın hak suretli aldatıcı varlığı çepeçevre hayatımızı kaplar.

Bu yanlışlıklardan kurtulmanın yolu ise manevi ve milli değerleri öğrenip temel insani yaşayış noktalarını göz ardı etmemekte saklıdır. Gerçek “kutsalı/kutsalları” öğrenmek, onları hayatımıza yansıtmak, hayatlara dokunarak onları anlatmak beraberinde hem bireysel hem de toplumsal iyi olmayı da beraberinde getirecektir. Unutmayalım bir var ise bir neden iki olmasın? Peygamberimiz bir kişiydi. Şimdi kaç kişiyiz? Bildiğiniz gibi bir çivi bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir komutanı, bir komutan da bir savaşı kazandırır ve bir milleti kurtarır. Bu nedenle kutsallarımızı iyi öğrenip öğretmeliyiz.

Kalın sağlıcakla…

Gökmen CAN

Eğitimci Sosyolog

4 Yorum

  1. Hasan Ulaş
    Hasan Ulaş 16 Mayıs 2023

    Allâh razı olsun hocam

    • Gökmen Can
      Gökmen Can 18 Mayıs 2023

      Sizden de Hasan kardeşim. Hayırlı çalışmalar diliyorum.

  2. Mehmet nur bakır
    Mehmet nur bakır 17 Mayıs 2023

    Rabbim sizi kurusun

    • Gökmen Can
      Gökmen Can 18 Mayıs 2023

      Dualarınız için teşekkür ederim. Allah razı olsun. Rabbim sizleri de korusun.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir